เหตุใด .... สัตว์เลี้ยงจึงเป็นยาขนานวิเศษที่สุด

นส.พ.พงษ์เผ่า หอสถิตย์ธรรม

เมื่อหลายปีก่อนผู้เขียนได้มีโอกาสตรวจรักษาสุนัขพุดเดิ้ลตัวหนึ่งและได้พูดคุยกับเจ้าของผู้หญิงท่านหนึ่งได้ความว่า สามีเป็นห่วงเป็นใยพุดเดิ้ลตัวนี้อย่างมากทั้งที่แต่เดิมไม่ชอบหรือจะพูดว่ารังเกียจสุนัขเอามากๆก็ว่าได้ ถามหาเหตุผลปรากฏว่าเพราะคุณสามีได้เข้ามาสัมผัสทางใจกับน้องหมาพุดเดิ้ลตัวนี้แบบซึมซับทีละเล็กทีละน้อยอย่างไม่รู้ตัว ดูแลให้ข้าวให้น้ำน้องหมาทุกวันและต่อมาปรากฏ ทุกวันน้องหมาพุดเดิ้ลนี้จะมารอต้อนรับแสดงความดีอกดีใจที่ประตูเข้าบ้านทุกวันไม่ขาด แสดงถึงความห่วงใยที่น้องหมามีต่อคุณสามี คนเราเองแม้จะรักกันมากปานใดไม่แน่ว่าจะทำได้อย่างน้องหมาพุดเดิ้ลตัวนี้ ไม่นานพฤติกรรมของคุณสามีก็ค่อยๆเปลี่ยนไปคือ กลับบ้านเป็นเวลา เป็นห่วงเป็นใยคอยดูแลจัดอาหาร อาบน้ำให้น้องหมาพุดเดิ้ลเป็นกิจวัตรไม่ขาด จนคุณภรรยาก็ยังแปลกใจ นี่แหละคือผลตอบแทนทางใจที่สัตว์เลี้ยงตอบแทนแก่เจ้าของ


ที่น่าสนใจคือบทความที่เขียนขึ้นโดยคุณหมอ พีท เวดเดอร์เบิร์น ซึ่งเป็นสัตวแพทย์ชาวไอร์แลนด์ผู้มีชื่อเสียงลงไว้ในหนังสือพิมพ์ไอริชอินดิเพนเด๊นท์ซึ่งพรรณาถึงพลังแห่งการเยียวยารักษาของแมวและสุนัข โดยกล่าวว่า สัตว์เลี้ยงมีคุณประโยชน์ต่อสุขภาพคนเราอย่างยิ่งจนน่าที่จะจัดไว้สำหรับหมอเขียนใบสั่งแก่คนไข้ เนื่องจากพบหลักฐานว่าทั้งแมวและสุนัขให้ผลดีกว่ายาหลายๆขนานที่ใช้กันอยู่ทุกวันขณะนี้ สัตว์เลี้ยงมีบทบาทในอันที่จะพัฒนาความเป็นอยู่ของคนเราด้านสุขภาพในทุกๆวัยให้ดีขึ้นทั้งทางร่างกายและจิตใจโดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้สูงวัย

ไม่นานมานี้ ดับบลิน เอสพีซีเอ แอนด์ โฮม อินสเตต ซีเนียร์แคร์ (Dublin SPCA and Home Instead Senior Care)ได้ริเริ่มโครงการใหม่ โดยจัดการนำเอาประโยชน์จากการเอาสัตว์เลี้ยงเป็นเพื่อนคู่ชีวิตแก่ผู้สูงอายุ โดยไม่ก่อผลเสียเป็นภาระแก่ผู้สูงอายุเหล่านั้นอันเนื่องมาจากการต้องเป็นเจ้าของสัตว์เลี้ยงอย่างถาวรแต่อย่างใด

จากที่ได้ทำงานเป็นสัตวแพทย์ในคลินิก คุณหมอพีท ได้ประสบพบเห็นผลดังกล่าวเป็นประจำทุกวัน ตัวอย่างหนึ่งที่ตรึงตราอยู่ในใจคุณหมอเป็นอย่างยิ่งก็คือกรณีที่จะกล่าวต่อไปนี้

เดเลีย โอ’คอนเนอร์ อาศัยอยู่ตามลำพัง ในย่านเขตปกครองดับบลินตอนใต้ โดยมีสุนัขตัวโปรดพันธุ์ คาวาเลียร์ คิง ชาร์ล ชื่อ พอลเป็นเพื่อนคู่ชีวิต สุนัขตัวนี้จะอยู่เคียงข้างเธอทุกนาทีตลอดทั้งกลางวันและลางคืน คุณหมอพีทมีภาระกิจต้องไปเยี่ยมเยียนคุณยาย โอ’คอนเนอร์เป็นประจำ และเธอมักพูดคุยกับพอลขณะที่คุณหมอกำลังตัดเล็บเท้าของพอล

สุดท้าย คุณยายโอ’คอนเนอร์ก็ต้องย้ายเข้าไปอยู่ในบ้านพักคนชรา โดยพอลได้รับการยินยอมให้อยู่กับคุณยายที่บ้านพักคนชราดังกล่าวและอยู่เคียงข้างนายหญิงจวบจนวาระสุดท้ายของเธอ

งานวิจัยทางวิทยาศาสตร์มากมายยืนยันข้อเท็จจริงที่ว่า สัตว์เลี้ยงเป็นสิ่งที่ดีต่อคนเรา แต่ก็ยังมีคนไม่เชื่อผลวิจัยเหล่านี้ได้ตั้งคำถามว่าเจ้าสัตว์เลี้ยงสร้างกุศลผลบุญแก่ชีวิตของคนเราโดยวิธีใดล่ะ บางทีคำตอบง่ายๆก็คือ มนุษย์เป็นสิ่งมีชีวิตแห่งสังคมผู้ชื่นชอบการมีเพื่อน โดยความเป็นจริงแล้วสัตว์เลี้ยงเป็นเพื่อนคู่ชีวิตที่น่าอภิรมย์มากเสียยิ่งกว่าการมีมนุษย์เป็นเพื่อนด้วยซ้ำไป แมวไม่เคยที่จะแสดงอารมณ์ฉุนเฉียวและสุนัขไม่เคยที่จะทำตัวเฉยเมยเนื่องจากว่ากำลังนั่งดูทีวีหรืออ่านหนังสือพิมพ์อยู่

ถึงเวลาแล้วที่ผู้มีหน้าที่รับผิดชอบดูแลช่วยเหลือคนชราต้องหันมาใส่ใจในส่วนสำคัญของสัตว์เลี้ยงโดยนำเข้ามาเป็นส่วนประกอบสำหรับการดูแลสุขภาพคนชรา

เหตุผลสิบข้อที่สัตว์เลี้ยงสามารถปรับปรุงสุขภาพของคนเราให้ดีขึ้นได้ อันประกอบด้วย

1. สัตว์เลี้ยงชักจูงให้คนออกกำลังกาย หากคุณมีสุนัข คุณจำเป็นต้องพาเขาไปออกกำลังเป็นประจำ สุนัขโดยเฉลี่ยทั่วไปควรถูกพาไปออกกำลังกายทุกวันๆละ 25 นาที จึงไม่ต้องสงสัยเลยว่าหากไม่มีสุนัขไปเป็นเพื่อนด้วยก็เป็นการยากที่ผู้คนส่วนจำนวนมากจะมุ่งหน้าไปตามถนนเพื่อไปออกกำลังในสวนสาธารณะหรือ ตามชายหาด

2. สัตว์เลี้ยงมักเป็นตัวกระตุ้นทางสังคม โดยช่วยส่งเสริมสุขภาพจิตของเราให้ไปปฏิพัทธ์ติดต่อกับบุคคลอื่น ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดก็คือ เมื่อคุณพาสุนัขออกไปเดิน ก็เป็นเรื่องง่ายที่คนอื่นจะริเริ่มการสนทนากับคุณโดยการพูดวิจารณ์ถึงสัตว์เลี้ยงของคุณ (เขายอดเยี่ยมมาก: เขาเป็นพันธุ์อะไรหรือ?)

3. มีงานวิจัยพบว่าเด็กๆที่เดิบโตมาพร้อมกับการมีสัตว์เลี้ยงด้วยจะมีความเชื่อมั่นและปรับตัวทางสังคมได้ดีกว่าเด็กที่เติบโตมาโดยปราศจากการมีสัตว์เลี้ยงเป็นเพื่อน

4. เฉพาะอย่างยิ่งในเด็กที่มีปัญหาทางจิตใจการมีสัตว์เลี้ยงเป็นเพื่อนช่วยแก้ปัญหาดังกล่าวได้ การบำบัดโดยใช้สัตว์เลี้ยงซึ่งเริ่มใช้กันในช่วงทศวรรษของปี 1960 เมื่อจิตแพทย์สังเกตเห็นพัฒนาการรวดเร็วมากในเด็กซึ่งมีปัญหาด้านจิตใจชนิดรุนแรงไม่ชอบพบปะผู้คนในระหว่างให้มีสัตว์เลี้ยงเป็นเพื่อนเป็นระยะๆ สุนัขจะเป็นตัวริเริ่มช่วยแก้นิสัยดังกล่าว โดยช่วยบรรเทานิสัยต่อต้านของเด็กให้ลดลงๆและช่วยจุดประกายให้มีเกิดการสื่อสารกับผู้อื่น

5. นักโทษในเรือนจำที่ได้รับอนุญาตเข้าไปเลี้ยงดูนก และสัตว์เลี้ยงจะกลายเป็นคนชอบแยกตัวอยู่คนเดียวน้อยลง ลดนิสัยกร้าวร้าวลง และมีความรับผิดชอบมากขึ้น

6. การเป็นเจ้าของสัตว์เลี้ยงช่วยลดความเสี่ยงต่อการเป็นโรคหัวใจลง การได้ลูบไล้สุนัขรือแมว หรือ แม้เพียงแค่ได้อยู่ในห้องเดียวกับสัตว์สามารถก่อให้เกิดผลสงบทางจิตของคนลงได้ ลดความดันโลหิตและอัตราการเต้นของหัวใจลงได้

7. สัตว์เลี้ยงช่วยเพิ่มอัตราการฟื้นไข้จากการได้รับการผ่าตัดบางอย่างโดยเฉพาะ มีงานวิจัยศึกษาติดตามความก้าวหน้าของกลุ่มคนป่วยที่ได้รับการผ่าตัดใหญ่หัวใจ พบว่ากลุ่มคนป่วยที่ใช้ชีวิตโดยมีสัตว์เลี้ยงอยู่เป็นเพื่อนมีอายุยืนยาวกว่ากลุ่มคนป่วยที่ไม่มีสัตว์เลี้ยงอยู่เป็นเพื่อนอย่างมีนัยสำคัญ

8. สัตว์เลี้ยงมีส่วนช่วยอย่างมากเมื่อใช้กับผู้ป่วยทางจิตรวมทั้งความซึมเศร้า พบว่ามีส่วนช่วยให้คนเห็นความสำคัญของตนเอง เพิ่มความกระฉับกระเฉงทางจิตใจ และยังช่วยปรับภาวะจิตใจของผู้ป่วยอัลไซเมอร์ให้สูงขึ้นได้

9. สัตว์เลี้ยงช่วยทำให้ผู้สูงอายุพึ่งพาตัวเองได้ งานศึกษาชิ้นหนึ่งได้ตรวจวัดหาจำนวนชั่วโมงของพนักงานรับจ้างดูแลผู้สูงอายุว่าจำเป็นต้องใช้กี่ชั่วโมงต่ออาทิตย์ในกลุ่มที่อยู่ตามลำพัง ในช่วงเริ่มต้น พบว่าจำเป็นต้องให้มีพนักงานรับจ้างอยู่ดูแลผู้สูงอายุโดยเฉลี่ย 40 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ ต่อคนไข้ 1 คน หกเดือนภายหลังจากให้คนไข้แต่ละคนมีสัตว์เลี้ยงอยู่ด้วยพบว่าจำนวนชั่วโมงที่ต้องใช้สำหรับพนักงานรับจ้างลดลงเหลือประมาณ 10 ชั่งโมงต่อสัปดาห์

10. เมื่อให้มีการพาสัตว์เลี้ยงไปเยี่ยมเยียนบ้านคนชรา พบมีผลทางบวกอย่างมาก กล่าวคือ ช่วยทำให้คนชรายิ่มแย้มแจ่มใจและพูดคุยมากขึ้น และพบมีอาการของความเป็นอยู่ที่ดีเกิดขึ้น ในประเทศไอร์แลนด์ มีองค์กรชื่อ PEATA (www.peata.org) เสนอตัวให้บริการด้านสัตว์เลี้ยงบำบัดแบบนี้ขึ้นแล้ว

ที่มา: http://www.deltasociety.org/Page.aspx?pid=508

Ten reasons why pets are the best medicine

Ten ways that pets can improve human health


1. Pets encourage people to exercise. If you have a dog, you need to take it for a regular walk.

It's recommended that the average dog should be given 25 minutes of exercise twice daily, and there's no doubt that many people would not head off down the street, into the park or along the beach if they didn't have a dog to accompany them.

2. They act as social catalysts, boosting our mental health by connecting us with other people. The most obvious example of this is when you take your dog for a walk. It's very easy for people to strike up a conversation with you by commenting on your animal ("He's magnificent: what breed is he?")

3. Research shows that children who grow up with pets are more confident and more socially adept than those without animals in their lives.

4. Pets can be especially helpful for children with psychological difficulties. Pet therapy started in the 1960s after a psychiatrist observed the rapid progress that took place when he was accompanied by his dog in sessions with severely withdrawn children.

The dog served as an ice-breaker, softening the children's defenses and providing a focus for communication.

5. Prison inmates who are allowed to take care of birds and small animals become less isolated, less violent and more responsible.

6. Pet-ownership reduces the risk of heart disease. Petting a dog or a cat, or even just being in the same room as an animal, can have a calming effect on people, reducing blood pressure and heart rate.

7. They improve recovery rates in humans after certain types of surgery. One study followed the progress of human patients who had undergone major heart surgery. Patients who shared their lives with animals lived for significantly longer than those who did not keep pets.

8. Pets are helpful when dealing with psychiatric illness, including depression. They've been shown to build self-esteem, increase mental alertness, and they also lift the spirits of people with Alzheimer's disease.

9. They help older people to be more self-reliant. One study measured how many hours of 'paid care worker time' were needed for elderly people living alone. At the start, an average of 40 hours a week of human help was needed per patient. Six months after each patient had been given a pet; the amount of paid care time had reduced to about 10 hours per week.

10. When pets are allowed to visit nursing homes, there's a strong positive effect, with elderly residents smiling and talking more, and experiencing more symptoms of well-being. In Ireland, an organization called PEATA (www.peata.org) offers this type of pet-therapy service.

Source: http://www.deltasociety.org/Page.aspx?pid=508